Soms geluk en soms verdriet: GTST-kijker krijgt nooit genoeg van Ludo en Janine

Ludo en Janine zitten bij een opera. De camera zoomt in op Janine, ze heeft een flashback: „Ik ben op zoek naar Ludo Sanders”, zegt een vrouw die zich voorstelt als Amandine Martin. „Hij en ik hebben elkaar ontmoet in Parijs, bijna negen maanden geleden.” Ze legt haar handen op haar zwangere buik. „Ik moet hem spreken, is hij thuis?”

De flashbacks gaan door als Ludo en Janine plaatsnemen in een restaurant. Amandine vertelt Janine dat ze schildert en op het punt stond om door te breken. Ze wilde nooit alleen een kind krijgen.
„Hou je van hem?”, vraagt Janine.
„Nee, het gaat me niet om Ludo, maar ik kan het niet in mijn eentje op me nemen”, zegt Amandine.
„En als ik jou nou help met een maandelijkse bijdrage, op voorwaarde dat Ludo hier nóóit achter komt?”

In het restaurant, achter de rug van Ludo, verschijnt een personage dat recent naar Meerdijk is gekomen: Rex Martin, de zoon van.

Verliefd op de set

„Wat wij maken is natuurlijk fantasie”, zegt Erik de Vogel (65). Al dertig jaar speelt hij in Goede tijden, slechte tijden de rol van Ludo Sanders. „Aan die fantasie bouwen we al zó lang, dat mensen het ondertussen ervaren als een parallelle werkelijkheid.” Er zijn zelfs mensen die denken dat Meerdijk, het fictieve dorpje, écht bestaat. Sterker nog, zegt hij terwijl hij naar zijn tegenspeler wijst: „Er zijn mensen die denken dat wij écht een relatie hebben.”

Zijn tegenspeler is Caroline De Bruijn (64). Zij vervult de rol van Janine Elschot, de vrouw van Ludo. Ze lacht. Te midden van alle fictie op de set is het een feit: de twee acteurs hebben écht een relatie. Dertig jaar geleden werden niet alleen Ludo en Janine, maar ook Erik en Caroline verliefd.

In het kamertje waar het interview plaatsvindt krijgen castleden normaal gesproken individuele spel- en karakterbegeleiding. Er ligt een boekje met de negen kernwaarden van elk personage. Zo is Janine een ‘waarheidskarakter’. Het personage wil ‘het zeker weten’, staat er. Soms tot op het paranoïde af. Ludo Sanders wil ‘controle’ en ‘valt aan door te domineren met intellect’. Kort door de bocht: een charmante dictator die bang is de controle en zijn familie te verliezen.

Die uitleg hebben de acteurs niet echt meer nodig, ze kennen hun personages door en door. „Toen ik begon was Ludo Sanders alleen nog maar een naam op een A4’tje”, zegt hij. „Vanaf dat moment heb ik dat personage van de grond af kunnen opbouwen en die ontwikkeling gaat al tientallen jaren door. Dat is wat werken bij dit programma zo uniek maakt. Wanneer krijg je als acteur de kans om dat te doen?”

Wat we nu maken kan de vergelijking met andere dramaseries doorstaan. En dat vier afleveringen per week, tien maanden per jaar

Zo dacht niet iedereen erover toen hij, net vijf jaar van de toneelschool, de rol aannam. „Als acteur deed je geen reclames en geen soaps”, zegt hij. „Dat was je ziel verkopen aan de duivel.” Bekrompen, noemt hij het. „Zo Hollands. Ons werk is hetzelfde als wanneer je het voor een wereldberoemd regisseur doet. Film is film, een set is een set, het ambacht is hetzelfde. Er is niks mis mee om als acteur je vakmanschap aan deze dramaserie te geven.”

De Bruijn, die voor ze bij GTST begon zowel de Nationale Balletacademie als een studie Nederlands recht afrondde, nuanceert: „Het was ook wel écht slecht in die tijd hoor.” Decors wiebelden, belichting was slecht, dialogen ook. „Dat is nu totaal anders”, zegt ze. „Wat we nu maken kan de vergelijking met andere dramaseries doorstaan. En dat vier afleveringen per week, tien maanden per jaar.”

Het is jammer dat mensen hun oordeel nog steeds baseren op wat ze decennia geleden hebben gezien, vindt ze. „GTST is nog steeds niet en vogue. Terwijl we ons bestaansrecht echt wel hebben bewezen.”

Eerste bruiloft Ludo en Janine in 1997.

Foto’s ANP/Kippa

‘Dialogen die wedijveren in drakerigheid’

GTST is met grote afstand de langstlopende soap op de Nederlandse televisie. Sinds de eerste aflevering, op 1 oktober 1990, zijn er 7.295 afleveringen gemaakt. Dat komt neer op – gerekend met een gemiddelde tijd van 22,5 minuut per aflevering – zo’n 164.137 minuten aan dramatisch materiaal. Bijna 114 dagen.

Het is, uiteraard, begonnen met Joop van den Ende. Hij droomde van een dagelijkse soapserie zoals ze die in Amerika hadden, maar dan met een Nederlandse plattelandsfamilie. Hij kocht het format van de Australische serie The Restless Years en liet dat vertalen. Het resultaat werd honend ontvangen. „De kwaliteit van de teksten is zodanig dat een mavo-scholier zich ervoor zou schamen”, schrijft een recensent van de Volkskrant op 5 oktober 1990.